Als je op zoek bent naar het juiste instrument voor je kinderen of voor jezelf en nog geen keuze hebt gemaakt, kan het heel nuttig zijn om de verschillende instrumentfamilies te verkennen.
Back 2 School
Je staat te popelen om een instrument te leren bespelen, maar weet niet zeker welk instrument het beste bij je past? Of je nu een absolute beginner bent of na een pauze de draad weer oppakt, onze “Back 2 School”-campagne helpt je het juiste instrument te vinden.
Ontdek onze
👉 Back 2 School-selectie 👈
Welk instrument het beste bij je past, hangt altijd af van de muziekstijl waar je voorkeur naar uitgaat. Je motivatie om te leren is het grootst – en blijft dat ook – als je met plezier aan je muzikale avontuur begint. Als je je favoriete nummers speelt, heb je vanzelf plezier in wat je doet! Ben je gek op rock en pop, dan spreekt de elektrische gitaar je misschien wel aan.
Voel je je meer aangetrokken tot jazz, orkestmuziek of reggae, dan kun je je muzikale reis beginnen met een blaasinstrument. Heb je een voorkeur voor symfonische muziek, dan zijn strijkinstrumenten zoals de viool of blaasinstrumenten zoals de hoorn of de dwarsfluit uitstekende opties om te overwegen. Laten we eens kijken wat er zoal te vinden is.
Instrumenten voor beginnende kinderen
Voor kinderen zijn er zogenaamde short-scale elektrische gitaren:
Instrumenten voor beginnende volwassenen
Volwassenen kunnen natuurlijk meteen voor een elektrische gitaar van volledig formaat kiezen:
Blaasinstrumenten
Laten we beginnen met een blik op de blaasinstrumenten. Grofweg worden deze onderverdeeld in twee groepen: houtblazers en koperblazers. Hoewel je in eerste instantie misschien zou denken dat deze benamingen verwijzen naar het materiaal waarvan de instrumenten zijn gemaakt, is dat in feite een misvatting. De indeling is namelijk gebaseerd op de manier waarop het geluid wordt voortgebracht. Een voorbeeld? Een saxofoon is meestal van metaal gemaakt.
Het geluid wordt echter voortgebracht door lucht langs een riet te blazen dat op het mondstuk is bevestigd. Hoewel er tegenwoordig ook kunststof rieten verkrijgbaar zijn, werden – en worden – ze traditioneel meestal van hout gemaakt. En dat is precies waarom de saxofoon tot de houtblazers wordt gerekend, ook al is de body van metaal. Bij bijvoorbeeld de trompet ligt dat anders. Omdat het mondstuk altijd van metaal is gemaakt, behoort dit instrument tot de familie van de koperblazers.
Houtblazers
Als het geluid van houtblazers je aanspreekt, ontdek je binnen deze instrumentfamilie een aantal zeer populaire klassiekers, maar ook enkele meer exotische instrumenten die je buiten hun etnische regio van oorsprong maar zelden tegenkomt. Tot de klassiekers behoren onder andere de blokfluit, de dwarsfluit, de saxofoon, de klarinet en de althobo. De dubbelrietinstrumenten – de fagot en de hobo – voelen zich vooral thuis in de klassieke muziek, maar zijn nauwelijks geschikt voor beginners. Voorbeelden van meer exotische houtblazers zijn de doedelzak, de didgeridoo en de gigantische alpenhoorn, die je weten te boeien met hun karakteristieke klank en eigen persoonlijkheid.
Instrumenten voor beginnende kinderen
Dwarsfluiten met een gebogen kopstuk zijn bijzonder geschikt voor kinderen:
Instrumenten voor beginnende volwassenen
Volwassenen kunnen kiezen voor een professionele dwarsfluit voor een betaalbare prijs:
Koperblazers
De volgende tak in de instrumentenfamilie bestaat uit de koperblazers. Zoals hierboven vermeld, is de familienaam afgeleid van het materiaal van het mondstuk. De bekendste voorbeelden zijn ongetwijfeld de trompet, de cornet en de bugel, evenals de trombone, de tuba en de hoorn. Ook bepaalde meer gespecialiseerde koperblazers zijn populair, zoals jachthoorns – met name de Fürst-Pless-hoorn en de grotere parforcehoorn.
Sommige koperblazers zijn verkrijgbaar in uitvoeringen die speciaal voor kinderen zijn ontworpen, zoals de hoorn. Kinderen jonger dan 10 jaar beginnen meestal met een speciale kinderhoorn, omdat standaardhoorns voor hen veel te groot, zwaar en onhandelbaar zijn. Voor volwassenen speelt het formaat van het instrument een minder grote rol, maar zij doen er goed aan om te beginnen met een Bes-hoorn. Deze is gemakkelijker te bespelen dan de klassieke F-hoorn, omdat de natuurtonen verder uit elkaar liggen en daardoor gemakkelijker zuiver te treffen zijn.
Instrumenten voor beginnende kinderen
Ideaal om al op jonge leeftijd te beginnen:
Instrumenten voor beginnende volwassenen
Voor volwassenen is het verstandig om met een Bes-hoorn te beginnen:
Instrumentcategorieën op basis van leeftijd en moeilijkheidsgraad
Een andere manier om een instrument te kiezen, is te kijken naar de algemeen aanvaarde aanbevelingen voor de leeftijd vanaf wanneer bepaalde instrumenten geschikt zijn. Instrumenten kunnen op basis van hun moeilijkheidsgraad en de fysieke uitdagingen die ze met zich meebrengen in verschillende groepen worden ingedeeld.
De grenzen zijn natuurlijk niet strikt; ieder kind is uniek en ontwikkelt zich op zijn of haar eigen manier. Maar laten we toch een beetje generaliseren en een poging wagen, te beginnen bij de allerjongsten van ongeveer 3 tot 5 jaar. Kinderen in deze leeftijdsgroep kunnen veel baat hebben bij eenvoudige percussie-instrumenten zoals ritmestokjes, ratels en trommels, waarmee ze al op jonge leeftijd hun motoriek en ritmegevoel kunnen ontwikkelen.
Overvraag kinderen nooit
Met het uitgangspunt dat kinderen nooit overvraagd mogen worden, kunnen muzikaal ambitieuze kinderen van ongeveer 4 tot 5 jaar kennismaken met de blokfluit en iets later – op de basisschoolleeftijd – met een kindergitaar (verkrijgbaar in verschillende kindvriendelijke formaten) of de iets kleinere ukelele. Hoewel de viool en cello aanzienlijk moeilijker te bespelen zijn, kun je hiermee het beste vroeg beginnen – rond de leeftijd van 6 tot 8 jaar. Ook hier is het voordeel dat dit zogenaamde ‘meegroeiende’ instrumenten zijn, wat betekent dat ze in verschillende formaten verkrijgbaar zijn.
Instrumenten voor beginnende kinderen
Voor kinderen zijn er beginnersgitaren in speciale kinderformaten:
Instrumenten voor beginnende volwassenen
Volwassenen kunnen bijvoorbeeld beginnen met een 7/8-gitaar:
Of ze kunnen kiezen voor een gitaar van volledig formaat:
Waar een wil is …
Als een kind al op jonge leeftijd wil drummen, laat het daar dan vooral mee beginnen. Een sterke motivatie om een instrument te leren bespelen moet je niet in de weg staan. Complexere blaasinstrumenten vereisen daarentegen een bepaalde mate van fysieke kracht, en daarbij gaat het om meer dan alleen het instrument kunnen vasthouden. Ook zaken als longcapaciteit, ademcontrole en lichaamsspanning spelen een rol. Voor deze instrumenten ligt de optimale startleeftijd rond de 8 tot 10 jaar. Dat komt ook doordat de blijvende snijtanden van het kind tegen die tijd waarschijnlijk zijn doorgebroken.
Daarmee is ook de vraag beantwoord hoe moeilijk de verschillende instrumenten zijn om te leren en te bespelen, en welke instrumenten in aanmerking komen als eerste instrument voor kinderen of volwassenen. Voor zeer jonge kinderen is de blokfluit nog altijd het meest gekozen beginnersinstrument. Dat komt vooral doordat het relatief eenvoudig is om er geluid uit te krijgen en het instrument al snel succeservaringen oplevert die de motivatie stimuleren.
Daar komt bij dat een goede blokfluit je budget niet al te zwaar belast. Bij instrumenten zoals de klarinet of de dwarsfluit wordt het aanzienlijk complexer – en ook duurder. Kinderen en tieners, maar ook volwassenen met kleine handen, kunnen baat hebben bij instrumenten die ergonomisch speciaal voor deze doelgroepen zijn ontworpen, zoals dwarsfluiten met een gebogen kopstuk. Als volwassen beginner of herintreder voel je je misschien aangetrokken tot de veelzijdige saxofoon. Een instrument waarvoor je bij het leren en spelen letterlijk de nodige adem en volharding nodig hebt. Maar het is absoluut te doen!
Instrumenten voor beginnende kinderen
Instrumenten voor beginnende volwassenen
Snaarinstrumenten
Snaarinstrumenten vormen een bijzonder veelzijdige instrumentengroep. Bij sommige worden de snaren met de vingers of een plectrum getokkeld of aangeslagen, terwijl bij andere een strijkstok wordt gebruikt. Tot die eerste groep behoort natuurlijk de gitaar in al zijn vormen – van elektrische en klassieke gitaar tot staalsnarige akoestische gitaar. De gitaar is zonder twijfel een van de populairste snaarinstrumenten ter wereld.
Ook de basgitaar, en dan vooral de elektrische basgitaar, speelt binnen deze groep een belangrijke rol en neemt doorgaans de lage tonen voor zijn rekening. Andere snaarinstrumenten die met de vingers of een plectrum worden bespeeld, zijn onder meer de banjo, mandoline en de momenteel zeer populaire ukelele. Instrumenten als de citer, het hakkebord en de harp komen we vaker tegen in traditionele volksmuziek en klassieke muziek.
Laten we onze aandacht richten op de strijkinstrumenten, die vooral met klassieke muziek worden geassocieerd. De populairste koploper is de viool. Met name sterren als David Garrett hebben laten zien hoe eigentijds en veelzijdig de viool kan zijn. De altviool, de cello en, nog sterker, de contrabas hebben een iets warmere en diepere klank.
Instrumenten voor beginnende kinderen
Net als lesgitaren zijn ook violen verkrijgbaar in kindvriendelijke formaten:
Instrumenten voor beginnende volwassenen
Ook volwassenen hoeven niet meteen een fortuin uit te geven:
Slagwerk
Bij het woord ‘drums’ zien de meesten van ons meteen een drumstel voor zich. Een typisch drumstel bestaat uit verschillende trommels en bekkens; soms worden daar ook percussie-instrumenten aan toegevoegd. De familie van drums en percussie omvat echter talloze andere instrumenten die buiten het drumstel vallen, zoals marsdrums, pauken en bongo’s.
Al enkele jaren stijgt de cajón – de ‘muzikale kist’ – sterk in populariteit. Met percussie-instrumenten zoals de guiro, diverse ratels en de triangel kun je een grote verscheidenheid aan ritmes spelen. En de xylofoon, vibrafoon en metallofoon zijn zowel geschikt voor vroege muziekeducatie als voor concertmuziek.
Instrumenten voor beginnende kinderen
Ook kinderen kunnen zich heerlijk uitleven op een drumstel:
Instrumenten voor beginnende volwassenen
De cajón wordt steeds populairder onder volwassen beginners:
Toetsinstrumenten
Laten we verdergaan met de toetsinstrumenten en meteen beginnen met een bewuste faux pas. De accordeon is een populair instrument dat relatief eenvoudig te leren is, vooral in de uitvoering met pianoklavier. Daarom hebben we hem hier voor het gemak bij de toetsinstrumenten ingedeeld. Strikt genomen is het natuurlijk een door een balg aangedreven aerofoon, maar laten we niet op alle slakken zout leggen.
De piano blijft binnen de toetsinstrumenten onverminderd belangrijk en populair, samen met zijn naaste verwanten: de digitale piano, het keyboard, de ongelooflijk veelzijdige synthesizer en het orgel. Hoewel de pijporgelvariant van die laatste vooral in kerken en concertzalen te vinden is, zijn er ook compacte elektronische orgels verkrijgbaar. Een van de belangrijkste historische voorlopers van moderne toetsinstrumenten is het klavecimbel.
Instrumenten voor beginnende kinderen
Accordeons met een vereenvoudigde uitvoering of keyboards met gebruiksvriendelijke functies zijn bijzonder geschikt voor kinderen:
Instrumenten voor beginnende volwassenen
Keyboards met uitgebreidere functies zijn ideaal voor volwassenen:
Een heel andere kijk op instrumentgroepen
Als we het over instrumentgroepen hebben, is de traditionele indeling niet de enige manier om het onderwerp te benaderen. Je kunt bijvoorbeeld kijken naar de gebruikelijke instrumentgroepen in een orkest, of naar de instrumenten die je doorgaans in een band tegenkomt.
Instrumentgroepen in het orkest
In de klassieke muziek zijn instrumentgroepen vrij strikt gedefinieerd. In een symfonieorkest zijn er drie hoofdgroepen: de strijkinstrumenten, de blaasinstrumenten en het slagwerk, waarbij de blaasinstrumenten verder worden onderverdeeld in houtblazers en koperblazers. Alles bij elkaar komen we daarmee op vier instrumentgroepen. Daarnaast is het al lange tijd gebruikelijk om toetsinstrumenten, die al dan niet in een orkest aanwezig zijn, als vijfde groep te beschouwen. Niet alle instrumenten kunnen echter op deze manier worden ingedeeld – denk bijvoorbeeld aan de concertharp of etnische instrumenten. Componisten hebben de grenzen van deze indelingen natuurlijk altijd al opgezocht en verlegd.
Instrumentgroepen in een band
Als je meer geïnteresseerd bent in populaire muziek, is de indeling volgens klassieke maatstaven waarschijnlijk minder relevant voor je. In een band bekijken we instrumentgroepen vanuit een ander perspectief: namelijk op basis van de instrumenten die binnen het ensemble direct met elkaar samenspelen. Drums en bas vormen samen de ritmesectie en leggen de basis van de band, vooral als het om timing gaat.
Keyboard en elektrische gitaar vormen de groep van melodie- en harmonie-instrumenten, soms aangevuld met een blazerssectie. De elektrische gitaar is vaak lastig eenduidig in te delen, omdat deze zowel ritmische taken vervult als regelmatig de hoofdrol opeist met riffs en solo’s.
Instrumentgroepen ingedeeld op volume
Ook het volume kan een doorslaggevende rol spelen bij je keuze, vooral wanneer je je eerste instrument uitzoekt. Regelmatig oefenen is immers essentieel als je een instrument wilt leren bespelen. Afhankelijk van je woonsituatie kunnen luidere instrumenten bovendien voor de nodige wrijving met buren of gezinsleden zorgen. Ook dit aspect kun je dus meenemen in je keuze.
| Instrumenten ingedeeld op geluidsdrukniveau | ||
| Tokkelinstrumenten | Klassieke gitaar | zeer stil tot stil |
| Ukelele | zeer stil tot stil | |
| Harp | zeer stil tot stil | |
| Strijkinstrumenten | Viool | zacht tot matig luid |
| Altviool | zacht tot matig luid | |
| Cello | zacht tot matig luid | |
| Contrabas | zacht tot matig luid | |
| Houtblazers | Blokfluit | zacht tot matig luid |
| Dwarsfluit | zacht tot matig luid | |
| Hobo | zacht tot matig luid | |
| Saxofoon | zacht tot zeer luid | |
| Klarinet | zacht tot zeer luid | |
| Koperblazers | Trompet | luid tot zeer luid |
| Hoorn | luid tot zeer luid | |
| Tuba | luid tot zeer luid | |
| Trombone | luid tot zeer luid | |
| Slagwerk | Drums | zeer luid |
| Pauken | zeer luid | |
| Percussie | zeer luid | |
Van akoestische naar elektrische instrumenten
Let wel: deze lijst heeft alleen betrekking op onversterkte en niet-elektrische instrumenten. Bij instrumenten die je via een versterker bespeelt of waarop je een hoofdtelefoon kunt aansluiten, ligt dat heel anders. Thuis hoef je bijvoorbeeld met keyboards en digitale piano’s nauwelijks problemen te verwachten, omdat je ze via een hoofdtelefoon kunt beluisteren. Dankzij optionele hoofdtelefoonversterkers kun je zelfs vrijwel geruisloos elektrische gitaar of bas oefenen en zo geluidsoverlast voorkomen.
In de oefenruimte en op het podium zijn deze instrumenten daarentegen altijd aangesloten op een versterker of mengtafel. En dan bepaal jij – of degene achter de mengtafel – hoe oorverdovend het volume is dat je het publiek in stuurt. Als we deze instrumenten op volume zouden indelen, valt er eigenlijk maar één ding te zeggen: van onhoorbaar tot extreem luid.
Instrumentcategorieën: geen aanspraak op volledigheid
Met zoveel verschillende soorten instrumenten is elke poging om ze volledig per groep op te sommen bij voorbaat gedoemd te mislukken. Bovendien zijn veel instrumenten verkrijgbaar in verschillende stemmingen en formaten, bijvoorbeeld voor kinderen of leerlingen, wat een belangrijke rol kan spelen bij je keuze. Deze lijst kan daarom onmogelijk volledig zijn; naast de klassiekers bestaan er zoveel bijzondere en exotische instrumenten dat een complete opsomming het kader van dit artikel ruimschoots zou overstijgen. Toch hopen we dat dit beknopte overzicht je op weg helpt.
Online gidsen & advies
Wil je meer te weten komen over specifieke instrumenten? Bekijk dan onze online gidsen, waar je een schat aan informatie over allerlei instrumenten vindt.
Reacties 1