Ben je op zoek naar je eerste instrument om je eerste stappen in de muziekwereld te zetten? Of ben je een ouder die zich afvraagt welk instrument het meest geschikt is voor je kind? Met zoveel instrumenten om uit te kiezen, elk met een eigen speelwijze en klank, kan het lastig zijn om te bepalen waar je moet beginnen. Hier zijn een paar overwegingen om je te helpen bij het kiezen van je eerste instrument.
Back 2 School
#MijnEersteInstrument #MusicWasMyFirstLove
Je staat te popelen om een instrument te leren bespelen, maar je weet niet zeker welk instrument het beste bij je past? Of je nu een absolute beginner bent of na een pauze de draad weer oppakt, onze “Back 2 School”-campagne helpt je om het juiste instrument te vinden.
👉 Ontdek onze Back 2 School-selectie 👈
De basisvoorwaarde: pure fascinatie
Oké, belangrijke beslissingen moet je weloverwogen nemen. Maar als het om een eerste muziekinstrument gaat, is je gevoel – of dat van je kind – veel belangrijker dan pure logica. Het allerbelangrijkste is dat jij (of je kind) gefascineerd bent door het instrument. Welk instrument spreekt je instinctief het meest aan? Welk instrument zie je jezelf de komende jaren het liefst bespelen? Stel jezelf die vraag, of stel hem aan je kind. Dat is precies wat een instrument tot het perfecte eerste instrument maakt.
Maak je geen zorgen dat je de verkeerde keuze maakt
Je hebt ongetwijfeld al verschillende instrumenten gezien, misschien heb je er zelfs al eens een vastgehouden en geprobeerd erop te spelen. Misschien ben je met je kind al naar een muziekschool geweest om een instrument uit te proberen. Het probleem is dat de keuze voor één instrument al snel voelt alsof je daarmee automatisch alle andere instrumenten uitsluit, in ieder geval voorlopig. En begrijpelijk genoeg wil je natuurlijk geen spijt krijgen van die keuze.
Laten we het eens van de andere kant bekijken: stel dat jij of je kind aanvankelijk voor de dwarsfluit kiest, maar na verloop van tijd van gedachten verandert en zich toch veel meer thuis voelt bij de elektrische gitaar. Nou en? De ervaring die je op het ene instrument opdoet, komt je bij elk ander instrument van pas. Wat ik daarmee wil zeggen: de keuze ligt niet voor altijd vast. En ook ouders zouden de keuze van hun kind moeten respecteren.
De keuze is helemaal aan jou
Je moet in geen geval een instrument leren bespelen om jezelf tegenover iemand anders te bewijzen. Als je ouders willen dat je trompet gaat spelen, maar jij veel liever viool wilt spelen, laat je dan niet onder druk zetten om iets te doen wat je niet wilt. Als iemand je met de beste bedoelingen adviseert dat je absoluut accordeon moet leren spelen, luister daar dan niet naar tenzij je jezelf dat instrument ook echt ziet bespelen. Speel je liever akoestische gitaar, dan is dat precies wat je moet doen. Op de lange termijn word je niet gelukkig van alternatieven die anderen voor jou hebben gekozen.
Welk instrument past bij mij en mijn leeftijd?
Leeftijd speelt ongetwijfeld een belangrijke rol bij het kiezen van het juiste instrument. En daarmee bedoel ik niet de leeftijd van het instrument zelf, maar die van de jonge muzikant in spe. In veel gevallen zijn instrumenten voor volwassenen simpelweg te groot en te zwaar voor kinderen. Als een 7-jarige bijvoorbeeld zou moeten leren spelen op een ‘volwaardige’ klassieke gitaar, een grote accordeon of een dwarsfluit met een recht kopstuk, zijn houdingsproblemen en frustratie bijna onvermijdelijk.
Om dit te voorkomen, zijn veel instrumenten zoals gitaren, dwarsfluiten en accordeons verkrijgbaar in kindvriendelijke formaten. Veel fabrikanten doen bovendien uitstekend werk door instrumenten te voorzien van eigenschappen die ze voor beginners gemakkelijker hanteerbaar en bespeelbaar maken. Afgezien van enkele exotische of zeer grote instrumenten is vrijwel elk instrument geschikt voor beginners.
Wat is het beste eerste instrument met een beperkt budget?
Het spreekt voor zich dat de prijs een van de belangrijkste criteria is bij het kiezen van een eerste instrument voor jezelf of je kind. Veel ouders die niet zeker weten of hun kind het op de lange termijn zal volhouden, zijn begrijpelijkerwijs terughoudend om meteen een aanzienlijk bedrag uit te geven. Aan de andere kant verdienen ook beginners een degelijk gebouwd instrument waarmee ze hun vaardigheden en muzikale expressie kunnen ontwikkelen. Omdat een eerste instrument een investering is in de muzikale toekomst van een kind, kunnen goedkoop gemaakte, speelgoedachtige instrumenten natuurlijk niet de juiste oplossing zijn. Gelukkig zijn traditionele beginnersinstrumenten die geen vermogen kosten – zoals de blokfluit, de mondharmonica of een keyboard voor beginners – tegenwoordig niet meer de enige optie.Zo zijn er inmiddels betaalbare gitaren van een kwaliteit die enkele decennia geleden in het budgetsegment simpelweg ondenkbaar was.
Welk eerste instrument past bij mijn muzieksmaak?
Natuurlijk wil je je favoriete muziek op het instrument kunnen spelen. Of misschien is je kind fan van een bepaalde muziekstijl, band of artiest. Bij het kiezen van een muziekinstrument is dat vanaf het begin niet per se een doorslaggevende factor, maar op een gegeven moment wordt het dat zeker wel. Alleen al dit gegeven brengt jou of je kind een flinke stap verder. Vraag jezelf of je kind waar je graag naar luistert en bedenk vervolgens welke instrumenten het beste bij die muziekstijl passen. Houd je bijvoorbeeld van rockmuziek, dan voel je je waarschijnlijk aangetrokken tot de elektrische gitaar, elektrische basgitaar of drums. Luister je naar rap, R&B, pop en vergelijkbare muziek, dan is het keyboard misschien de juiste keuze voor jou. Houd je van klassieke muziek, dan zouden de viool of de cello goed bij je kunnen passen. Er bestaat een direct verband tussen jouw favoriete muziek – of die van je kind – en de keuze van het eerste instrument.
Welk instrument past bij mijn woonsituatie?
Als je dicht bij andere mensen woont, zoals familieleden, buren of huisgenoten, kan muziek helaas als overlast worden ervaren. Dat geldt natuurlijk vooral voor beginners, jong én oud. Je hebt immers nog een lange weg te gaan voordat alle noten goed klinken. Maar je moet natuurlijk ergens kunnen oefenen. Misschien woon je in een vrijstaand huis en hoef je alleen rekening te houden met je gezinsleden. Maar meestal ziet de werkelijkheid er heel anders uit. Afhankelijk van waar je woont, kunnen er wettelijke regels gelden die bepalen hoeveel tijd je per dag in een huurwoning muziek mag maken. Maar tegen de tijd dat het tot een juridisch geschil komt, is de goede verstandhouding met de buren meestal al verdwenen. Tegen die achtergrond kan ook het gebruikelijke volume van een instrument een doorslaggevende factor zijn.
Instrumenten zoals het drumstel, de saxofoon of de trompet kunnen zonder versterking gemakkelijk een geluidsniveau van 90 tot 110 dB bereiken. Daar wil je je buren natuurlijk niet voortdurend aan blootstellen. Voor koperblazers bestaan er zogeheten ‘Silent Brass’-systemen, waarmee het volume aanzienlijk kan worden verminderd. Vanwege de kosten zijn die echter zelden een haalbare optie voor beginners – laat staan voor kinderen. Het is veel eenvoudiger om dit probleem te omzeilen door simpelweg het juiste instrument te kiezen. Keyboards of digitale piano’s zijn bijvoorbeeld ideaal, omdat ze over een hoofdtelefoonuitgang beschikken. Zo kun je zo lang en zo luid spelen als je wilt. Niemand die je hoort.
Welk instrument moet ik leren spelen? Waarom volume belangrijk is.
Nu we het toch over volume hebben, laten we daar eens wat beter naar kijken. Het gaat immers lang niet alleen om het voorkomen van conflicten met de buren. Het mogelijke volume van een bepaald instrument bepaalt ook hoe sterk het naar voren komt in een band, in een orkest of als begeleidingsinstrument. Sta je graag in het middelpunt van de belangstelling, dan is dat misschien precies wat je zoekt, maar dat hoeft natuurlijk niet. Sommige mensen geven simpelweg de voorkeur aan zachtere, bijzonder expressieve klanken. Met enige vaardigheid kun je op veel instrumenten heel zacht spelen. Maar niet op allemaal.
Voorbeelden van instrumenten in de ‘stillere’ categorie zijn de akoestische gitaar, de kalimba met zijn klokachtige klanken, de ukulele en de bluesharp. Daarnaast zijn er elektronische alternatieven, variërend van de elektrische gitaar en elektrische basgitaar tot de elektrische piano, synthesizer en vergelijkbare instrumenten – met andere woorden: instrumenten waarvan je het volume kunt regelen of die je via een hoofdtelefoon volledig geruisloos kunt bespelen. Blaasinstrumenten zoals de trompet, cornet of bugel zijn daarentegen van nature behoorlijk luid. Een van hun belangrijkste functies is immers om boven het ensemble uit te komen. Hoewel je een akoestisch drumstel zeker niet zacht kunt bespelen, kun je wel kiezen voor elektronische drums. Ook de steeds populairder wordende handpan is een percussie-instrument dat interessant voor je kan zijn.
Eerste instrument voor beginners: hoeveel moeite kost het om te leren?
Het is niet meer dan logisch dat je zo snel mogelijk vooruitgang wilt boeken op je instrument en gemotiveerd wilt blijven, ook tijdens uitdagende fases. Misschien vraag je je daarom af hoe moeilijk verschillende instrumenten zijn om te leren bespelen. Het valt niet te ontkennen dat je voor elk instrument een zekere dosis doorzettingsvermogen nodig hebt. Toch zijn er duidelijke verschillen die je verder kunnen helpen bij je keuze.
De blokfluit is nog altijd een van de populairste instrumenten voor beginnende muzikanten. Dat komt onder meer doordat het relatief eenvoudige ontwerp ervoor zorgt dat je al snel je eerste succeservaringen kunt beleven. De mondharmonica is een andere optie waarmee je vrijwel direct en met minimale inspanning je eerste noten en melodieën kunt spelen. Beginnende gitaristen zouden bijvoorbeeld eens de leuke ukulele kunnen proberen. Op dit compacte instrument kun je met eenvoudige akkoorden op slechts vier snaren binnen enkele weken je eerste liedjes spelen. Waar het om gaat: dankzij hun constructie kun je op al deze instrumenten al snel je eerste zuiver geïntoneerde noten spelen, zonder dat je eerst uitgebreid hoeft te oefenen om überhaupt een mooie, zuivere klank uit het instrument te krijgen. Daardoor zijn de basisbeginselen heel gemakkelijk te leren.
Cascha
Premium Mahagoni Sopran
Bij blaasinstrumenten zoals de trompet of de saxofoon – en al hun vele varianten – moet je eerst je embouchure, oftewel de spanning van je lippen, ontwikkelen en aandacht besteden aan je ademtechniek. Ook dat is geen hogere wiskunde, maar het vraagt wel meer oefening en dus meer tijd. Overigens worden de hoorn, de hobo en de fagot beschouwd als de moeilijkste blaasinstrumenten om te bespelen en dus ook als de lastigste om te leren. De hoorn vanwege de complexe intonatie en de andere twee omdat het dubbelrietinstrumenten zijn die een hoge embouchurespanning vereisen.
Yamaha
YAS-280 Alto Sax
Snaarinstrumenten zonder frets die je helpen de juiste toonhoogtes te vinden, behoren eveneens tot de moeilijkere instrumenten om te leren bespelen. Voorbeelden hiervan zijn de viool, altviool en cello. Bij deze instrumenten moet je echt veel tijd besteden aan het beheersen van een zuivere intonatie en het trainen van je muzikale gehoor.
Welk instrument past bij mij en mijn persoonlijkheid?
Jij bent uniek en hebt een heel eigen persoonlijkheid. Het ligt dan ook voor de hand dat je individuele karakter terugkomt in je instrumentkeuze. Bij sommige instrumenten, zoals de dwarsfluit of de viool, valt op dat ze vaker door meisjes en vrouwen worden gekozen, terwijl andere instrumenten, zoals de elektrische basgitaar of drums, vaker de belangstelling van jongens en mannen trekken. Gelukkig ligt dit absoluut niet vast; deze onzichtbare grenzen zijn de afgelopen decennia flink verschoven. Los daarvan blijft het een feit dat elk instrument een uitgesproken persoonlijkheid heeft. Laten we daarom eens kijken welk instrument bij die van jou zou kunnen passen.
Neem bijvoorbeeld de trompet. Het is meteen duidelijk dat dit instrument zich graag laat gelden en het liefst in het middelpunt van de belangstelling staat. Trompettisten worden over het algemeen als zelfverzekerd beschouwd en nemen graag het voortouw. In zekere zin moeten ze dat ook wel zijn, want door het volume van hun instrument kunnen ze zich onmogelijk achter andere muzikanten verschuilen. Met de drums is het vergelijkbaar, maar dan op een ander niveau. Ze zijn veelzijdig en barsten van de energie. Het drumstel is een echt leidersinstrument, vooral omdat het de ritmische basis van de band vormt – luid, direct en met een strakke timing. Drummers stuwen de beat voort en laten zich niet van de wijs brengen. Ze hebben de reputatie de spil van een band te zijn en achter de schermen aan de touwtjes te trekken.
De viool daarentegen betovert met haar unieke charme, gevoeligheid en empathie. Ze weet te fascineren met prachtige klanken en vaak razendsnelle passages. Ze kan uitbundig vrolijk klinken, maar ook diep verdrietig. De verfijnde viool is misschien wel een van de meest emotionele instrumenten die er zijn. Via de muziek geeft ze uitdrukking aan haar gevoelens en vormt ze als het ware een verlengstuk van de al even gevoelige violist. Vooral de akoestische gitaar heeft saamhorigheid als een van haar belangrijkste karaktertrekken. Het is bij uitstek een begeleidingsinstrument – op het strand, rond het kampvuur, in een winkelstraat of waar dan ook. En de fingerstyle-gitaristen van de nieuwe generatie bewijzen keer op keer tot welke ongelooflijke prestaties dit harmonieuze instrument in staat is.
De elektrische gitaar wil in het middelpunt van de belangstelling staan. En daar laat ze geen enkele twijfel over bestaan. Op podia over de hele wereld weet ze met haar krachtige aanwezigheid de aandacht van het publiek op te eisen. Of het nu om rock, blues, pop, funk of een ander genre gaat, met een ondersteunende rol neemt ze maar zelden genoegen. Wil jij ook gezien en gehoord worden, dan passen jullie persoonlijkheden perfect bij elkaar. De piano staat voor structuur. Dankzij zijn veelzijdigheid voelt hij zich thuis in elk muziekgenre en is hij – als je dat wilt – bovenal volledig zelfvoorzienend. Op de piano is alles mogelijk, van eenvoudige begeleiding en boogiewoogie tot iconische filmmuziek en klassieke werken. Het zwart-witte klavier is bij uitstek het referentiepunt voor muzikanten, omdat het een helder overzicht biedt van de harmonische relaties tussen noten. Ben jij ook een echte denker – in positieve zin – dan is de piano misschien wel de juiste keuze voor jou.
De saxofoon is emotioneel en dynamisch; hij is veelzijdig en laat zich niet in een strak keurslijf dwingen. Wanneer hij tijdens een solo op het publiek wordt losgelaten, barst hij los: het ene moment kan hij mensen uiterst teder omarmen, het volgende neemt hij ze mee op een bijzonder impulsieve muzikale reis. Daarbij onderscheidt hij zich met zijn heel eigen esthetiek. Laat jij je ook niet graag in een hokje stoppen, dan ligt jouw uitstraling waarschijnlijk dicht bij die van de saxofoon. Of het een goede keuze is als eerste instrument, hangt waarschijnlijk af van je leeftijd. Ben je ongeveer acht of negen jaar oud, dan kun je het beste beginnen met de altsaxofoon, die overigens ook een prachtig instrument is voor volwassenen die van jazz en soul houden. De dwarsfluit is verfijnd, teder, diep emotioneel en tegelijkertijd veelzijdig. Haar klank wordt vaak direct geassocieerd met de natuur – bijvoorbeeld met kabbelend water, het vrolijke getjilp van vogels of het ruisen van de wind in het bos of aan zee. Heb je een geduldige, dromerige en natuurlievende kant, dan zou de expressieve kracht van de dwarsfluit je zomaar kunnen betoveren.
Een instrumentfamilie kiezen
Als je je afvraagt welk instrument je moet leren bespelen, sta je per definitie nog helemaal aan het begin – in zekere zin zelfs nog een stap vóór het begin. Een handige manier om je keuze te benaderen, is jezelf af te vragen welke instrumentgroep je het meest aanspreekt. In de meeste gevallen geeft dat al een duidelijke aanwijzing over je smaak.
Voel je je meer aangetrokken tot snaarinstrumenten, variërend van de akoestische en elektrische gitaar tot de banjo, mandoline of saz? Of geef je de voorkeur aan de klanken van orkestrale strijkinstrumenten, zoals de viool, altviool, cello en contrabas? Daarnaast zijn er nog de familie van toetsinstrumenten, de familie van percussie-instrumenten en andere groepen. Misschien zijn blaasinstrumenten – van koperblazers tot houtblazers – juist helemaal jouw ding.
Zodra je hebt bepaald welke instrumentfamilie je het meest interesseert, is het tijd om na te denken – of je door ons te laten adviseren – over welk instrument uit die groep jouw eerste instrument zou kunnen worden. Toegegeven, sommige instrumenten vallen misschien af omdat ze minder geschikt zijn voor beginners. Maar ontdekken tot welke instrumentfamilie je je aangetrokken voelt, kan je een duidelijke route voor de toekomst bieden, met een plan voor de lange termijn in gedachten.
Checklist: de belangrijkste vragen voordat je je eerste instrument koopt
- Ben je echt gefascineerd door het instrument?
- Heb je je angst om de verkeerde keuze te maken overwonnen?
- Maak je de keuze zelfstandig?
- Heb je rekening gehouden met je leeftijd?
- Past het instrument van je voorkeur binnen je budget?
- Kun je er je favoriete muziek op spelen?
- Kun je het instrument thuis oefenen?
- Hoeveel volume, projectie of gevoeligheid zoek je?
- Past je motivatie bij de hoeveelheid inspanning die nodig is om het instrument te leren?
- Past het karakter van het instrument bij jouw persoonlijkheid?
- Voel je je bijzonder aangetrokken tot een bepaalde instrumentgroep?
- Ben je klaar om te beginnen en beginnersfouten te vermijden?
Veelgemaakte beginnersfouten voorkomen
Zodra je je keuze hebt gemaakt en een instrument hebt uitgekozen, begint het echte oefenen. Omdat je nog helemaal aan het begin staat, is dit hét moment om typische beginnersfouten te vermijden. Dat is des te belangrijker omdat het veel moeilijker is om fouten later weer af te leren dan om ze in eerste instantie te voorkomen. Daarvoor heb je een flinke dosis zelfdiscipline nodig, evenals feedback van je muziekdocent of meer ervaren muzikanten – maar ook inzicht in welke fouten je mogelijk maakt. Het is lastig om die voor alle instrumenten in algemene termen op te sommen, vooral omdat elk instrument zijn eigen specifieke speeltechniek vereist. Laten we daarom een paar voorbeelden bekijken die je wellicht ook alerter maken op fouten die hier niet worden genoemd.
Beginnersfouten bij het leren gitaarspelen
Opmerkelijk genoeg denken veel beginnende gitaristen dat ze veel kracht moeten zetten wanneer ze de snaren indrukken. Natuurlijk moet je in het begin gevoel ontwikkelen voor de snaren en hun spanning, maar hard drukken is niet de juiste aanpak. Sterker nog: zoveel kracht gebruiken is niet alleen onnodig, maar zelfs contraproductief, omdat het de beweeglijkheid van je vingers sterk beperkt. Als je te hard drukt, verkrampen je vingers, waardoor het onmogelijk wordt om soepel van de ene fret naar de andere te bewegen. De belangrijkste les – die ook voor andere instrumenten geldt – is dat je jezelf niet in de weg moet zitten.
Beginnersfouten bij het leren pianospelen
Het verschil tussen iets begrijpen en iets daadwerkelijk kunnen, wordt vaak onderschat. Alleen omdat je begrijpt hoe iets werkt bij het pianospelen, betekent dat nog niet dat je het ook blijvend beheerst. Piano leren spelen werkt namelijk heel anders, omdat het in eerste instantie geen cognitieve, maar vooral een motorische vaardigheid is. En de benodigde motoriek moet telkens opnieuw in kleine stappen worden geoefend. Het is absoluut essentieel dat deze gecoördineerde bewegingen stevig in je spiergeheugen worden verankerd en zo worden opgeslagen dat je ze op elk moment kunt oproepen.
Beginnersfouten bij het leren vioolspelen
Ook bij de viool zijn er fouten die – helaas – keer op keer voorkomen en verdere vooruitgang in de weg staan. Een voorbeeld is dat je met de duim van de linkerhand veel te hard tegen de hals van de viool drukt. Het gevolg is simpelweg dat de hand wordt geblokkeerd. En blokkering is, zoals bekend, de grote zus van spanning, en dat kan bij het musiceren nooit goed zijn. Precies dat zie je ook terug in een andere typische beginnersfout: gespannen schouders. Die moeten onder alle omstandigheden ontspannen blijven en mogen nooit worden opgetrokken om de viool op zijn plaats te houden. Alleen dan kun je de strijkstok parallel aan de kam voeren en de beruchte ‘ongeduldige strijkstok’ vermijden.
Probeer niet te veel tegelijk te doen
Zoals je ziet, zijn er genoeg beginnersfouten en heeft elk instrument zijn eigen valkuilen. Deze opsomming is hooguit een heel kleine selectie. In algemene zin is een van de meest voorkomende beginnersfouten dat je vanaf het begin alles meteen goed wilt doen. Neem de tijd en pak de basis stap voor stap en gestructureerd aan. Omdat de lessen logisch op elkaar voortbouwen, grijpen je vaardigheden steeds beter in elkaar. Daardoor tellen ze niet alleen bij elkaar op, maar versterken ze elkaar. Op die manier boek je snel én solide vooruitgang. Als je in het begin te veel tegelijk probeert te doen – bijvoorbeeld te veel speeltechnieken, te veel nummers, bladmuziek, akkoorden of wat dan ook – blijft je spel erg onzeker en onvoorspelbaar, áls het al vooruitgaat. Wie te veel van zichzelf verwacht of zich overweldigd voelt, verliest maar al te vaak zijn motivatie en stopt uiteindelijk helemaal met het instrument. Als dat jou zou overkomen, zou dat ontzettend zonde zijn, omdat je daarmee zelf de weg blokkeert naar een prachtige hobby die misschien nog veel meer had kunnen worden.
Het belang van een goede houding
Het komt geregeld voor dat mensen hun neus ophalen wanneer docenten benadrukken hoe belangrijk een correcte houding is tijdens het bespelen van een instrument. Hoewel dat vanuit het idee om er ‘relaxed en cool’ uit te zien misschien begrijpelijk is, wordt daarmee sterk onderschat hoe essentieel die houding werkelijk is. Als blazers geen correcte houding aannemen, kunnen en zullen ze niet goed ademen en zullen ze daardoor nooit echt consequent een stabiele toon kunnen produceren. Als je onderuitgezakt op de bank gitaar speelt – het liefst met chips en popcorn erbij – beperk je de bewegingsvrijheid van je armen, handen en vingers. Daardoor kunnen bepaalde akkoorden of akkoordwisselingen simpelweg onmogelijk worden om te spelen. De frethand moet in de juiste hoek ten opzichte van de snaren worden geplaatst, en dat lukt alleen met een correcte lichaams- en instrumenthouding.
Reacties 0
Nog geen reacties.