Welke andere metalband zou het voor elkaar krijgen om twee keer het Stade de France uit te verkopen (toch maar mooi 160.000 mensen!) zonder in 21 jaar een album te hebben uitgebracht? Toch is dat precies wat System Of A Down zojuist heeft gedaan, tijdens een reeks legendarische shows met Queens Of The Stone Age als luxe voorprogramma. Wat de gitaarsound betreft, is het recept van de onnavolgbare Daron Malakian sinds het debuutalbum uit 1998 nauwelijks veranderd. Ter gelegenheid van deze bijzondere tour nemen we daarom de elementen onder de loep die bepalend zijn voor de sound van SOAD.
Consistentie
System Of A Down is in meerdere opzichten een toonbeeld van consistentie: de bezetting van de band is sinds 1997 onveranderd, met zanger Serj Tankian, gitarist Daron Malakian, bassist Shavo Odadjian en drummer John Dolmayan. Ook wat hun overtuigingen betreft zijn de vier uit Los Angeles altijd standvastig gebleven: hun steun voor de Armeense zaak, hun kritiek op het gevangenissysteem en de hypocrisie van de war on drugs in de VS, en de fundamentele onrechtvaardigheid van oorlog. Maar bovenal heeft de band altijd uitstekende albums uitgebracht: een perfecte discografie van vijf platen (die er ook drie hadden kunnen zijn, maar daar komen we nog op terug). Op al die albums horen we dezelfde uitgekiende mix van zware metalriffs, lyrische refreinen, onregelmatige maatsoorten, onwaarschijnlijke harmonieën en klanken uit het Midden-Oosten. Met meer dan 12 miljoen verkochte albums kunnen we gerust stellen dat de muziek van SOAD de grenzen van genres ruimschoots heeft overstegen en een groot publiek heeft weten te bereiken.
Ondanks die enorme diversiteit is de aanpak van Daron Malakian altijd opvallend eenvoudig gebleven. In essentie gebruikt hij twee sounds: een cleane sound die nooit helemaal clean is en een stevige distortion die de volheid van classic rock combineert met de chug van nu-metal. Nauwelijks effecten, geen ampmodeling: gewoon versterkers en overtuiging!
Wat de stemmingen betreft staan de eerste drie albums in Drop C (van laag naar hoog: C G C F A D), terwijl de laatste twee in Drop C# staan (C# G# C# F# A# D#). Dat is onder meer de reden waarom hij overstapte van 10-52 naar 10-50, nog altijd van Ernie Ball.
Ernie Ball
2215
De vonk
In de begindagen van SOAD speelt Daron voornamelijk op een zwarte Fender Stratocaster. Opvallend genoeg werden de eerste demo’s en concerten gedaan met een Strat in de standaardconfiguratie met drie singlecoils, wat voor het repertoire van de band misschien wat licht lijkt. Qua versterkers speelde hij destijds op een Carvin X-100B, een keuze die waarschijnlijk meer met budget dan met sound te maken had.
Wanneer Rick Rubin de band in 1997 tekent en ze hun eerste voorschot ontvangen, schaffen ze nieuw materiaal aan om het debuutalbum op te nemen. Volgens de overlevering gaat Malakian naar de Guitar Center-winkel aan Sunset Boulevard en wordt hij op slag verliefd op de vorm van de Ibanez Iceman, die hij onderscheidend genoeg vindt om helemaal tot de zijne te willen maken.
Een groot deel van het album wordt echter opgenomen met een Fender Stratocaster Big Apple, een model dat enkele maanden eerder was uitgebracht en zich onderscheidde door zijn twee humbuckers: een Seymour Duncan Pearly Gates bij de brug en een ‘59 bij de hals. Voor de versterkers werd het titelloze debuutalbum opgenomen met een combinatie van twee klassiekers: een Marshall Super Lead voor de volle sound en een JCM-800 voor de scherpte en punch. En om de attack van beide wat af te ronden: een Ibanez Tube Screamer.
On The Road Again
Na de release van het album trekt SOAD al snel de aandacht en toert de band met Slayer, Sepultura en Fear Factory, voordat ze zelf uitgroeien tot headliner. Vanaf 1999 maakt Malakian de Iceman helemaal tot de zijne en speelt hij op verschillende uitvoeringen, onder meer in zwart en silver sparkle. Hij is ook te zien met het ICX-model, een Iceman met een compactere body die in 2004 als inspiratie zou dienen voor zijn signaturemodel, een zeldzaamheid waarvan slechts 300 exemplaren zijn gemaakt.
Wat versterkers betreft volgt hij de trend van die tijd met de onvermijdelijke Mesa Boogie Triple Rectifier, die tot 2005 een centraal onderdeel van zijn sound zal blijven. Tot slot valt Malakians livesetup uit die periode ook op door de volledige afwezigheid van effecten, met uitzondering van een Boss-stemapparaat dat niet eens op het podium staat!
Dubbele portie
Wanneer SOAD in het voorjaar van 2001 de Cello Studios in Hollywood induikt om hun tweede album op te nemen, willen ze hun klankpalet verbreden. Daarom schaft Daron Malakian verschillende gitaren aan waarmee hij rijkere klanktexturen kan creëren dan met zijn Strat en Iceman. Hij neemt bariton-Icemans mee, een Gibson SG, een Les Paul die vooral voor de metalriffs wordt gebruikt, een Gibson Firebird, een witte Jackson Randy Rhoads met vaste brug en sharkfin-inlays, en zelfs een Gibson EDS-1275, de beroemde dubbelhals-SG in een witte uitvoering.
Het resultaat is tot op de dag van vandaag het bestverkochte album van de band: Toxicity, een monumentale plaat waarvan ze tijdens de huidige tour maar liefst 10 van de oorspronkelijke veertien nummers spelen. De sessies blijken zo intens en creatief dat SOAD meer dan dertig nummers voor het album opneemt. Het overgebleven materiaal verschijnt in 2002 als Steal This Album! .
Om de meer gevarieerde en complexe klanktexturen van het album tijdens de daaropvolgende tour te reproduceren, verandert Malakian nauwelijks iets aan zijn setup: hij voegt alleen twee multieffectpedalen van Line 6 toe, de MM-4 voor modulatie-effecten en de DL-4 voor delays.
Dubbel zicht
Diezelfde productiviteit zien we terug tijdens de sessies die de laatste twee albums opleveren: hoewel Hypnotize en Mezmerize in 2005 met zes maanden tussenruimte zijn uitgebracht, werden ze tijdens dezelfde sessies opgenomen en vormen ze in feite één virtueel dubbelalbum.
Malakians sound verandert in deze periode enigszins en krijgt nog meer body en diepte. Dit is het moment waarop hij overstapt op een 100 watt Marshall JMP-top uit de jaren 70, gemodificeerd door Dave Friedman. Het is ook de periode waarin hij verliefd wordt op twee vintage gitaren die tot op de dag van vandaag zijn favorieten zijn: een Gibson SG Standard uit 1962 (uit de tijd dat de SG nog Les Paul heette) en een ES-355 uit 1968.
Het is dan ook niet meer dan logisch dat hij tijdens de daaropvolgende tour veelvuldig met een SG te zien is, waaronder twee ’61 Reissue-modellen, een rode en een witte.
Wordt dit het einde?
In 2006 krijgen de interne spanningen uiteindelijk de overhand en valt de band zoals die tot dan toe bestond uiteen. Malakian richt zich vervolgens op zijn eigen band Scars On Broadway, nadat hij op de laatste twee albums van SOAD al de helft van de zangpartijen voor zijn rekening had genomen.
Maar het hardnekkige verhaal over een terugkeer duikt al snel meerdere keren opnieuw op, te beginnen met een eerste live-reünie in 2011. Voor de huidige tour van 2025-2026 heeft Malakian zijn werkwijze niet fundamenteel veranderd, maar hij heeft zichzelf wel op een paar fraaie speeltjes getrakteerd. Zijn gitaren zijn stuk voor stuk zwarte customcreaties met goudkleurige hardware. Daaronder bevinden zich twee Gibson Custom Shop SG’s (een met een Vibrola zonder arm, de andere met een sideways-vibrato), een Flying V met de kop van een Les Paul Custom, twee ES-355’s (een met een gouden slagplaat, de andere met een zwarte slagplaat en drie pickups, beide met sideways-vibrato) en natuurlijk diverse Ibanez Iceman Custom Shop-modellen, waaronder een zwarte met zwarte binding waarvan de Vibrola niet meer dan een decoratieve plaat is. Zijn pickups zijn doorgaans Seymour Duncan Pearly Gates- of Saturday Night Special-modellen.
Voor de rest zijn versterkers nog altijd volop aanwezig, met twee paar Friedmans: BE-50 Deluxe- en BE-100 Deluxe-modellen die worden aangestuurd met een Voodoo Lab Ground Control Pro-pedaalbord. Ook wat de effecten betreft blijft minimalisme het devies, met twee pedalen die je misschien zelf al in huis hebt: een Boss-delay en een MXR Phase 90-phaser.
SOAD staat in oktober op een festival in Texas en dat is vooralsnog hun laatste geplande optreden. Wanneer ze daarna terugkeren is onmogelijk te zeggen, maar één ding is zeker: wij zijn erbij!
Dit artikel is een bewerking van een oorspronkelijk door Julien Bitoun geschreven artikel. Hij staat vermeld als auteur van het oorspronkelijke Franstalige t.blog-artikel.
Reacties 0
Nog geen reacties.